Eğitim sonuçlarını Ölçme ve değerlendirme
Öğrenmenin Dört Seviyesi
Eğitim ihtiyaçları analizi ile birlikte en önemli adımlardan biriside değerlendirme çalışmalarıdır.
Değerlendirme çalışmaları dört seviyede yapılmalıdır. Bu yöntem ilk defa Donald Kirkpatrick
tarafından 1950 yılında oluşturulmuştur. Bu dört seviyeye baktığımızda şu adımları görmekteyiz.
Harekete geçme, öğrenme, davranış değişiklikleri ve iş sonuçlarına yansıması. Bu dört düzeyde
değerlendirme aşağıdaki hedeflere ulaşmak için belirlenmiştir.
- Seviye Eğitimin Değerlendirilmesi: Bu eğitim programı nasıl geliştirilebilir?
- Seviye Öğrenilenlerin Değerlendirilmesi: Sertifikasyon.
- Seviye Öğrenilenlerin İşte Uygulanması: Eğitimde aktarılan konuların gerçek hayatta uygulanması.
- Seviye İş Sonuçlarına Yansıması: Eğitim için harcanan kaynakların (Para,Zaman, Emek vb) artı bir değer yarattığının tespit edilmesi, ölçülmesi.
- Seviye Eğitimin Değerlendirilmesi: Bu eğitim programı nasıl geliştirilebilir?
Bu düzeyde yapılacak çalışmaların aşağıdaki konularda değerlendirilmesi hedeflenmektedir.
- Katılımcıların eğitim içeriği ile ilgili görüşleri
- Eğitim sonunda yapılacak değerlendirme testleri
- Eğitimin daha verimli geçmesi için öneriler
- Eğitimin geliştirilmesi için ilave konu önerileri
- Eğitimde uygulanan tekniklerin değerlendirilmesi
- Eğitimcinin değerlendirilmesi
- Katılımcıların yaptıkları işte en çok yarar sağlayan bölümlerin tespiti
- Hemen eğitim sonrası yapılan anket çalışmaları eğitimden bir hafta veya bir ay sonra
tekrarlanmalı ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılmalıdır.
- Seviye Öğrenilenlerin Değerlendirilmesi: Sertifikasyon
- Bu seviyede öğrenilenleri yazılı bir test ile değerlendirebilirsiniz. Testler çoktan
seçmeli yerine klasik soru cevap şeklinde katılımcıların kendi görüş ve yorumlarını
yazabilecekleri biçimde hazırlanmalıdır.
- Test sonuçları daha sonra katılımcılarla birebir yapılacak görüşmelerde kendilerine
aktarılmalıdır. Eksik kalan noktalar bir koçluk çalışması ile desteklenmelidir.
- Yapılan değerlendirmelerde hiç bir zaman negatif bir üslup kullanılmamalıdır. Örneğin:
“Bu konuyu herkes anlamış bir tek siz kavramamışsınız” gibi cümleler kullanmayınız. Belki de
konuyu aktarma biçiminiz katılımcının öğrenme üslubuna uygun değildi veya yeterli ilgili
çekemediniz. Yetişkinler ancak ilgi duydukları konuları can kulağı ile dinlerler. İlgiyi yaratmak sizin işinizdir.
- Seviye Öğrenilenlerin İşte Uygulanması: Eğitimde aktarılan konuların gerçek hayatta uygulanması
- En önemli seviyelerden birisidir. Yöneticiler bu seviyede gerçekleşenlere bakarak eğitim
programlarının ilk sonuçlarını değerlendirirler. Bu seviyedeki değerlendirmeler eğitimden
sonra ilk hafta içinde başlar ve üç ay boyunca gözlenmeye devam edilir. Aktarılan konu bir
davranış, tutum değişikliği ise bunun 21 günlük düzenli bir uygulama sonucunda bir alışkanlık
haline döneceğini unutmayınız. Bu nedenle ilk 21 gün kritik bir süreçtir.
- Ölçümler için 360 derece geri bildirim anketlerini kullanabilirsiniz. Bu anketlerde sadece
katılımcılarla birlikte eğitimin etkinliğini, testlerin geçerliliğini ve eğitim sonrası yaptığınız
koçluk çalışmalarının sonuçlarını da ölçebilirsiniz. Bu tür anketler kurumsal verimliliği ortaya
çıkarmak içinde iyi bir araç olarak kullanılabilirler.
- Örneğin geri bildirim sorularından birisi şu olabilir “Geçen ay katıldığınız eğitimde
öğrendiğiniz en önemli 12 konu nedir? Bunlardan işinizi kolaylaştıran ilk üç konu ne oldu?”
- Seviye İş Sonuçlarına Yansıması: Eğitim için harcanan kaynakların (Para,Zaman, Emek vb) artı bir
değer yarattığının tespit edilmesi, ölçülmesi.
- Bu seviyede yapılacak ölçümler için eğitim başlangıcında ve eğitim ihtiyaç analizinde
belirlenmiş olan sayısal değerler önemlidir. Yapılacak ölçümlerde ya maliyetler azalmış ya da
gelir artışı sağlanmış olmalıdır. Bu değer sayısal olarak eğitim için harcanan kaynakların
toplamından büyük olmalıdır ki, eğitim için yapılan harcamalar şirket için artı bir değer haline gelsin.
Yöneticilerin eğitime bakışını en çok etkileyen ve değiştiren unsurlardan birisi bu seviyede yapılan ölçümlerdir.
- Bu seviyede yapılacak ölçümler için eğitim maliyetlerinin gerçekçi bir şeklide belirlenmesine
ihtiyaç vardır. Bu maliyet kalemlerine örnekler aşağıda belirtilmiştir.
- Eğitimci ücreti ( İç Kaynaklar kullanılıyorsa eğitim süresi x saat ücreti )
- Eğitim salonu ücreti ( Dış kaynak kullanılıyorsa )
- Eğitim salonu giderleri ( İç kaynak kullanılıyorsa, aydınlatma, ısıtma, çay kahve vb )
- Katılımcılar için yapılan harcamalar ( Yazışmalar, Dağıtılacak dökümanlar, eğitim
süresince kullanılan malzeme ve ekipman maliyetleri )
- Katılımcı Maliyeti ( Katılımcı sayısı x saat ücreti x Eğitim süresi )
- Eğitim ihtiyaç analizi ve eğitim hazırlık maliyetleri
- Ölçümler için finans raporlarının bu ölçümlere kaynak olabilecek şekilde düzenlenmesi gerekir.
- Ölçümlerden bazıları aşağıda belirtilmiştir.
- Maliyetlerde azalma
- İşçilik sürelerinde azalma
- Üretim / Hizmet süresinde azalma
- Yeni ürün / hizmet geliştirme süresinde azalma
- Satışlarda artış
- İlave gelir noktalarının yaratılması
- Müşteri şikayetlerinde azalma
- Müşteri sadakatinde artış
- Üretim / Hizmet Süreçlerinde iyileşme
- Kârlılık oranlarında artış
- Personel devir oranının azalması
- Bu seviyede yapılan ölçümlerin sonuçları şirket içinde paylaşılmalı ve ödüllendirilmelidir.
- Bazı eğitim programlarının sayısal değer ile ölçülmesi zor olabilir. Örneğin; “Etkin İletişim” Gibi.
Bu tür programları tekrar düzeltilen işlerin azalması veya belirlenen bitiş sürelerine uyum yüzdesi gibi
değerlerle ölçebilirisiniz.
- Bazen de Müşteri memnuniyet ve personel memnuniyet anketleri ölçümlerde kullanabileceğiniz kaynaklar olabilir.
- Bir üst düzeye yükselecek kişilere yönelik düzenlediğiniz eğitimler için performans değerlendirme
sonuçları ölçümler için kullanılabilecek kaynaklardan birisidir.
Şirket içinde yapmış olduğunuz veya dış kaynaklardan sağladığınız eğitimlerin sonuçlarını mutlaka
ölçmelisiniz. Bunun için ilgili birimlerle gereken koordinasyonu sağlamanız ve sistemi oluşturmanız gerekir.
Yöneticiler her hangi bir fayda sağlamayan etkinliklere para harcamayı her zaman gereksiz görmektedirler.
Harcanacak her kaynak işletmeye artı bir değer yarattığı ölçüde anlamlıdır. Günümüzde bir çok işletmede
bu ölçümler yapılmadığı için yönetim eğitim programlarına ve çalışmalarına gereken desteği vermemekte ve
her hangi bir mali sıkışıklık durumunda ilk ödün verilen gider kalemi eğitim olmaktadır.
Bu kalemi personel sayısı ve ücretleri takip etmektedir.
Yeni yazılardan haberdar olmak için lütfen aşağıdaki formu doldurunuz.
Şemsettin Akçay
Satış Pazarlama ve Inovasyon Mühendisi
|
